Velkomin

Á þessum árstíma fyllast samfélagsmiðlar af færslum og myndum af útskriftum og fagnaðarstundum. Þá minnir einnig Júbilantahátíð Menntaskólans á Akureyri okkur árlega á þann mikilvæga sess sem menntun hefur í sögu bæjarins og lífi þúsunda Íslendinga. Bak við hverja útskrift stendur skólasamfélag sem hefur skapað nemendum tækifæri til að vaxa, læra og undirbúa sig fyrir framtíðina. Á Akureyri eru þrjár ríkisreknar menntastofnanir sem gegna lykilhlutverki í íslensku menntakerfi. Þær mennta fólk sem síðar sinnir heilbrigðisþjónustu, byggir upp atvinnulíf og skapar verðmæti um land allt. Þær eru mikilvægar fyrir Norðurland en ekki síður fyrir landið í heild. Það er því ástæða til að staldra við og huga að stöðu þessara stofnana. Þrátt fyrir ólíkar áskoranir eiga þær það sameiginlegt að eftirspurn eftir námi og þjónustu þeirra er meiri en kerfið ræður við. Á sama tíma standa þær frammi fyrir verkefnum sem kalla á skýrar ákvarðanir og aukinn stuðning af hálfu ríkisins. Mikill áhugi á heilbrigðisnámi Háskólinn á Akureyri hefur vaxið hratt á undanförnum árum og umsóknir í skólann hafa aldrei verið fleiri. Sérstaklega vekur athygli gífurleg aðsókn í hjúkrunarfræði þar sem vel yfir 300 einstaklingar sóttu um nám í vor en aðeins 75 stúdentar geta haldið áfram eftir fyrstu önn. Á sama tíma hefur uppbygging hermiseturs, sem er lykilþáttur í verklegri kennslu heilbrigðisgreina, ekki gengið nægilega hratt fyrir sig sem takmarkar möguleika skólans til að taka við fleiri nemendum. Með frekari uppbyggingu væri hægt að fjölga nemendum og mæta betur þeirri miklu þörf sem er fyrir heilbrigðisstarfsfólk. Það skiptir miklu fyrir allt landið, en ekki síst fyrir landsbyggðina þar sem reynslan sýnir að þeir sem mennta sig utan höfuðborgarsvæðisins eru líklegri til að starfa þar að námi loknu. Fjármögnun verður að fylgja verkefnum ramhaldsskólarnir á Akureyri standa einnig frammi fyrir verulegum áskorunum. Undanfarin ár hafa stjórnendur bent á að fjármögnun standi ekki undir raunverulegum rekstri skólanna og nú blasir við krafa um frekari niðurskurð. Slík staða er fordæmalaus og vekur áhyggjur um framtíð námsframboðs og þjónustu við nemendur. Hætt er við að áframhaldandi skerðingar á framlögum til Menntaskólans á Akureyri leiði til fækkunar námsgreina og þrengra námsframboðs. Það myndi ekki aðeins bitna á nemendum á Akureyri heldur einnig fjölmörgum ungmennum úr nágrannasveitarfélögum sem sækja þangað nám. Fjölbreytt námsframboð er forsenda þess að ungt fólk hafi raunverulegt val um menntun óháð búsetu. Iðnmenntun sem samfélagið kallar eftir Verkmenntaskólinn á Akureyri býr við aðra áskorun. Þar hefur löngu verið kallað eftir viðbyggingu til að mæta aukinni eftirspurn eftir verknámi. Framkvæmdin hefur hins vegar dregist um of og afleiðingin er sú að nemendum er vísað frá námi á sama tíma og íslenskt atvinnulíf kallar eftir fleira iðnmenntuðu fólki. Við getum ekki leyft okkur að hafna fólki sem vill afla sér þeirrar menntunar sem samfélagið þarf á að halda. Fjárfesting í framtíð landsins Þessar þrjár áskoranir eru ólíkar en boðskapurinn er sá sami. Menntastofnanirnar á Akureyri eru tilbúnar til að leggja meira af mörkum fyrir samfélagið, en þær þurfa að fá svigrúm til þess. Fjárfesting í menntun á Akureyri er ekki útgjaldaliður heldur fjárfesting í heilbrigðiskerfi, atvinnulífi og framtíð Íslands. Nú er komið að ríkinu að sýna í verki að markmið um jafnt aðgengi að menntun, öfluga uppbyggingu um land allt og eflingu landsbyggðarinnar séu meira en orð á blaði. Með því að tryggja þessum stofnunum nauðsynlegt fjármagn og aðstöðu er ekki aðeins verið að styrkja Akureyri heldur að fjárfesta í framtíð landsins alls. Það er hagsmunamál okkar allra að þær geti sinnt hlutverki sínu af fullum krafti. Berglind Ósk Guðmundsdóttir bæjarstjóri og oddviti Sjálfstæðisflokksins á Akureyri

Nú fer að líða að lokum yfirstandandi þings og enn mörg mál óafgreidd, þar á meðal fjármálaáætlun. Orðræða stjórnarmeirihlutans um hin ýmsu mál sem á eftir að afgreiða hefur verið í belg og biðu og byggst að miklu leyti á frösum. Ræsum vélarnar er einn þeirra frasa. Nýjum hápunkti var hins vegar náð þegar þingmaður stjórnarmeirihlutans lét eftirfarandi orð falla í pallborðsumræðum á fundi sem Samtök fyrirtækja í fjármálaþjónustu héldu nýverið: „Á fjárlögum er nú kominn um 800 milljarða halli og við verðum að bregðast við með því að sækja meiri tekjur og þá er ekkert óeðlilegt að horfa þangað sem gengur vel, og það gengur bara vel í fjármálakerfinu.“ Það er ekki hægt annað en að staldra við þessi ummæli og velta því fyrir sér hvert við séum eiginlega komin á Alþingi þegar einu úrræðin sem ríkisstjórnin og þingmenn stjórnarmeirihlutans bera á borð landsmanna eru að auka álögur á þjóðfélagsþegna lýðveldisins, fólk og fyrirtæki sem hér búa og starfa. Markmið fjármálaáætlunar ríkisstjórnarinnar um að stöðva hallarekstur ríkissjóðs er gott og gilt. Hins vegar er það þyngra en tárum taki að hún ætli sér fyrst og fremst að reyna að ná því markmiði með því að auka álögur. Sér í lagi þegar fyrir liggur að hærri skattar og gjöld hafa almennt neikvæð áhrif á framtakssemi og verðmætasköpun fólks og fyrirtækja og áhrif þeirra á mögulegar framtíðartekjur ríkissjóðs óvissar, í besta falli. Að hugsa út fyrir vinstra boxið Það skal öllum ljóst vera að það eru aðrar leiðir færar til að stöðva hallarekstur ríkissjóðs. Fyrr á árinu lagði Sjálfstæðisflokkurinn fram efnahagstillögur sem einmitt leggja grunninn að annarri greiðfærri leið. Sjálfstæðisflokkurinn vill lækka skatta og álögur, leyfa atvinnulífinu að blómstra og létta róðurinn fyrir fólkið og fyrirtækin í landinu. Staðreyndin er nefnilega sú að takist að ýta undir verðmætasköpun og styðja við atvinnulífið með því að ríkið geri minna, betur, stækkar kakan sem hinar ýmsu álögur eru teknar af og ríkissjóður fær fleiri aura í vasann. Fyrrgreind ummæli þingmannsins lýsa ákveðnu viðhorfi til verðmætasköpunar og í raun til þeirrar áhættu sem fólk tekur þegar það ákveður að stofna og reka fyrirtæki. Það er óboðlegt öllum þeim sem hér búa og byggja þetta fallega land að ríkisstjórnin virðist ætla sér að seilast gegndarlaust í vasa fólks og fyrirtækja. Frasinn ræsum vélarnar virðist aðeins eiga við skattagleði ríkisstjórnarinnar. „Vér mótmælum allir“ eru fleyg orð sem látin voru falla við ærið tilefni á sínum tíma. Því miður eiga þau nú einnig við. Því fyrr sem ríkisstjórnin og þingmenn stjórnarmeirihlutans átta sig á því að verðmætin falla ekki af himnum ofan og að það er ekki hægt að auka álögur endalaust, því betra. Það verður að hugsa út fyrir vinstra boxið og finna aðrar lausnir. Undirritaður hvetur ríkisstjórnina, þingmenn stjórnarmeirihlutans og í raun þingheim allan til að líta til lausna Sjálfstæðisflokksins. Jens Garðar Helgason varaformaður Sjálfstæðisflokksins

Í nýsamþykktri samgönguáætlun er margt sem skiptir máli fyrir uppbyggingu innviða um allt land. Þar er fjallað um vegi, hafnir og ferjur, flugvelli og mikilvægar framkvæmdir sem eiga að styrkja samgöngukerfið til framtíðar. En þegar horft er til Akureyrarflugvallar vekur það sérstök vonbrigði að aðflugsljós við braut 19 – aðflug til suðurs – eru hornreka og ekki inni á fyrsta tímabili áætlunarinnar. Breytingartillagan Ég lagði fram breytingartillögu við samgönguáætlun þar sem lagt var til að framkvæmdinni yrði flýtt. Markmið tillögurnar var að hefja uppsetningu aðflugsljósa árið 2027 og ljúka framkvæmdinni 2028. Slík framkvæmd mun styrkja starfsemi flugvallarins, ný aðflugsljós skapa möguleika á bættum aðflugslágmörkum þannig að hægt er að lenda í verri veðurskilyrðum. Með því má bæta áreiðanleika vallarins og bætt getu hans til að sinna hlutverki sínu þar á meðal sem varaflugvöllur og alþjóðleg fluggátt fyrir Norður- og Austurland. Tillögunni var hins vegar hafnað. Það eru vonbrigði, því aðflugsljósin eru öryggismál, líkt og fram kemur í umsögn Öryggisnefndar FÍA við samgönguáætlun: ,,Á Akureyrarflugvelli eru framkvæmdir við aðflugsljós ekki fyrirhugaðar fyrr en eftir 2030. Þetta er óásættanlegt með tilliti til flugöryggis, sérstaklega í ljósi aukins hlutverks Akureyrarflugvallar í beinu flugi til erlendra áfangastaða“. Þau skipta máli þegar veður eru krefjandi, þegar skyggni er takmarkað og þegar tryggja þarf að flugvöllurinn geti nýst sem best þegar á reynir í erfiðum veðurskilyrðum. Mikilvægi nýrra aðflugsljósa á Akureyrarflugvelli Akureyrarflugvöllur hefur á undanförnum árum fengið aukið vægi. Beint millilandaflug hefur styrkt stöðu hans, ferðaþjónusta á Norðurlandi hefur notið góðs af og mikilvægi vallarins í varaflugvallakerfi landsins er augljóst. Ef stjórnvöld ætla að tala af alvöru um öruggar samgöngur og sterka innviði þarf forgangsröðunin að endurspegla það. Það er einfaldlega of seint að bíða með aðflugsljós til áranna 2031–2035. Flugöryggi á ekki að bíða eftir næsta tímabili samgönguáætlunar. Þótt breytingartillögu minni hafi verið hafnað í nýrri samgönguáætlun er málinu ekki lokið af minni hálfu. Áfram þarf að þrýsta á um að aðflugsljós á Akureyrarflugvelli verði færð framar í forgangsröðina, enda hefur vöntun þeirra þegar truflað reglubundið millilandaflug sem nú er stundað. Í breytingartillögunni við samgönguáætlun lagði ég einnig til að framkvæmdatími við nýja akbraut við norðurenda flugbrautarinnar á Egilsstöðum yrði styttur um tvö ár og yrði þrjú ár en ekki fimm ár eins og gert er ráð fyrir í nýsamþykktri áætlun. Fullfjármagnað með varaflugvallagjaldinu Hér er rétt að hafa í huga að þessar framkvæmdir eru nú þegar fullfjármagnaðar í gegnum nýja varaflugvallagjaldið sem farið var að rukka inn 1. nóvember 2023. Ný samgönguáætlun er afturför fyrir flugið á Íslandi sem er stór og mikil atvinnugrein eins og við þekkjum. Hér er verið að draga úr fjárveitingum til flugsins. Það er ekki verið að fara eftir því plani sem unnið hefur verið eftir á síðustu árum. Ég hef áður bent á að núverandi innviðaráðherra er að draga úr fjármagni sem ætlað hefur verið til nýframkvæmda og viðhalds í gegnum þjónustusamning ríkisins við Isavia Innanlandsflugvelli. Nú bætist við að innviðaráðherrann og meirihluti þingsins ætlar sér ekki að nýta að fullu það fjármagn sem innheimt er í gegnum varaflugvallagjaldið. Þar með er beinlínis gengið gegn löggjöf um varaflugvellina frá í júní 2023, sem styrkja átti hlutverk þeirra. Leiðréttum kúrsinn Sterkur Akureyrarflugvöllur er ekki aðeins hagsmunamál Akureyrar eða Norðurlands. Hann er hluti af öryggisneti þjóðarinnar. Þess vegna á uppbygging hans að vera forgangsmál í samgönguáætlun. Nú er mikilvægt að leiðrétta stefnuna, leiðrétta kúrsinn. Njáll Trausti Friðbertsson alþingismaður Sjálfstæðisflokksins í Norðausturkjördæmi